مقایسه کامل دیگ فولادی با دیگ چدنی دیگ های فولادی و چدنی رایج ترین گزینه ها در تاسیسات گرمایشی هستند که هرکدام برای شرایط مشخصی طراحی شده اند. شناخت تفاوت های فنی این دو دیگ نقش مهمی در انتخاب صحیح آن ها متناسب با نوع …
دیگ های فولادی و چدنی رایج ترین گزینه ها در تاسیسات گرمایشی هستند که هرکدام برای شرایط مشخصی طراحی شده اند. شناخت تفاوت های فنی این دو دیگ نقش مهمی در انتخاب صحیح آن ها متناسب با نوع پروژه دارد. بنابراین در ادامه به بررسی و مقایسه بیشتر تفاوت دیگ فولادی با چدنی می پردازیم:
| ویژگی | دیگ فولادی | دیگ چدنی |
| جنس و ساختار | فولاد یکپارچه، مقاوم و جوشکاری شده | پره های چدنی، شکننده |
| فشار و ظرفیت | فشار بالا، ظرفیت زیاد | فشار پایین، ظرفیت متوسط |
| راندمان و گرما | گرم شدن سریع، راندمان بالاتر | گرما طولانی تر، راندمان کمتر |
| نصب و حمل | سنگین، نیاز به تجهیزات | سبک، نصب راحت |
| نگهداری و تعمیر | تخصصی و پرهزینه | ساده و کم هزینه |
| کاربرد | پروژه های بزرگ و صنعتی | ساختمان های کوچک تا متوسط |
بیشتر بدانید: آنچه که باید در مورد دیگ شوفاژ چدنی بدانید
دیگ آبگرم فولادی در تاسیسات گرمایشی معمولا از ورق های فولادی آلیاژی ساخته می شود و به صورت کاملا یکپارچه و جوشکاری شده در کارخانه تولید می گردد. این ساختار یک تکه باعث می شود دیگ فولادی مقاومت بالایی در برابر فشار کاری بالا و شوک های حرارتی داشته باشد که این موضوع در سیستم های گرمایش مرکزی با نوسانات دمایی اهمیت زیادی دارد.
در مقابل دیگ چدنی از تعدادی پره چدنی تشکیل شده که در محل موتورخانه به یکدیگر متصل می شوند. چدن اگرچه در برابر خوردگی شیمیایی و زنگ زدگی مقاومت مناسبی دارد، اما ذاتا شکننده است و نسبت به تغییرات ناگهانی دما حساس تر عمل می کند. به همین دلیل، کنترل دقیق دمای رفت و برگشت در دیگ های چدنی اهمیت ویژه ای دارد.
یکی از تفاوت های تعیین کننده بین دیگ فولادی و چدنی، محدوده فشار و ظرفیت قابل تحمل آن هاست. دیگ فولادی به دلیل ساختار مقاوم خود برای فشارهای کاری بالا و ظرفیت های حرارتی زیاد طراحی می شود و به همین علت گزینه ای مناسب برای ساختمان های مرتفع، مجتمع های بزرگ مسکونی، بیمارستان ها و کاربری های صنعتی محسوب می شود.
دیگ چدنی معمولا برای فشارهای پایین تر کاربرد دارد و بیشتر در ساختمان های کوچک تا متوسط مورد استفاده قرار می گیرد. استفاده از دیگ چدنی در پروژه هایی با فشار کاری بالا می تواند ریسک آسیب به پره ها و کاهش عمر مفید دیگ را افزایش دهد.
بیشتر بدانید: تفاوت دیگ بخار و دیگ آبگرم
در سیستم های گرمایش مرکزی راندمان دیگ نقش مستقیمی در مصرف سوخت دارد. دیگ های فولادی به ویژه مدل های سه پاس راندمان حرارتی بالاتری ارائه می دهند و طراحی مسیر حرکت دود در آن ها باعث می شود حداکثر انرژی از گازهای احتراق استخراج شود. علاوه بر این امکان رسوب زدایی موثر از طریق شست وشوی شیمیایی (اسیدشویی) وجود دارد که به حفظ راندمان در بلندمدت کمک می کند.
در دیگ های چدنی راندمان اولیه معمولا کمتر است و به دلیل ساختار پره ای و زبری سطح داخلی، رسوب گیری با سرعت بیشتری اتفاق می افتد. همچنین تجمع رسوب در بین پره ها می تواند به مرور زمان باعث کاهش تبادل حرارتی و افزایش مصرف انرژی شود.
از نظر اجرایی دیگ فولادی به صورت یکپارچه به محل پروژه منتقل می شود و به دلیل وزن بالا، حمل و نصب آن نیازمند جرثقیل و فضای دسترسی مناسب است. این موضوع باید از مرحله طراحی موتورخانه در نظر گرفته شود زیرا در ساختمان هایی با محدودیت ورودی نصب دیگ فولادی می تواند چالش برانگیز باشد.
دیگ چدنی به دلیل پره ای بودن حمل آسان تری دارد و قطعات آن به راحتی از درب های کوچک موتورخانه عبور داده می شوند. مونتاژ در محل این امکان را فراهم می کند که در پروژه های بازسازی یا ساختمان های قدیمی نیز از دیگ چدنی استفاده شود.
هزینه اولیه دیگ فولادی معمولا بالاتر از دیگ چدنی است و تعمیرات آن نیز تخصصی تر انجام می شود. با این حال در صورت بهره برداری صحیح دیگ فولادی عمر مفید بالایی دارد و برای پروژه های بلندمدت از نظر اقتصادی توجیه پذیر است.
همچنین در مقابل دیگ چدنی قیمت اولیه پایین تری دارد و در صورت بروز نشتی یا آسیب امکان تعویض یک یا چند پره بدون نیاز به تعویض کل دیگ وجود دارد. این ویژگی باعث شده در پروژه هایی با بودجه محدود گزینه ای محبوب باشد هرچند حساسیت بالاتر آن نسبت به شوک حرارتی نباید نادیده گرفته شود.
در مناطق سردسیر که اختلاف دمای رفت و برگشت سیستم گرمایشی زیاد است استفاده از دیگ فولادی ایمن تر محسوب می شود زیرا تحمل بالاتری در برابر شوک حرارتی دارد. دیگ های چدنی در چنین شرایطی در صورت نبود کنترل مناسب، مستعد ترک خوردگی هستند و معمولا توصیه نمی شوند.
از نکات مهم هنگام انتخاب دیگ فولادی یا چدنی می توان به موارد زیر اشاره نمود:
اگر پروژه شما شامل ساختمان های بزرگ، فشار کاری بالا، ساعات کارکرد طولانی و نیاز به راندمان حداکثری است دیگ فولادی انتخابی حرفه ای و مطمئن برای سیستم گرمایش مرکزی خواهد بود. همچنین برای ساختمان های کوچک تا متوسط، پروژه های بازسازی، موتورخانه هایی با محدودیت فضا و بودجه های محدودتر، دیگ چدنی همچنان می تواند پاسخگوی نیاز سیستم گرمایشی باشد به شرط آنکه شرایط بهره برداری به درستی کنترل شود. درنتیجه انتخاب درست دیگ در تاسیسات گرمایشی به نوع دیگ، طراحی صحیح سیستم، شرایط اقلیمی و نحوه بهره برداری وابسته می باشد.