اجزای تشکیل دهنده کولر آبی و نحوه عملکرد آن کولر آبی از چند بخش اصلی تشکیل شده است که هر کدام وظیفه مشخصی در خنک سازی هوا دارند. بدنه، پد سلولزی یا پوشال، پمپ آب، موتور، پروانه، تسمه و سیستم کنترل از اجزای اصلی آن هستند. …
کولر آبی از چند بخش اصلی تشکیل شده است که هر کدام وظیفه مشخصی در خنک سازی هوا دارند. بدنه، پد سلولزی یا پوشال، پمپ آب، موتور، پروانه، تسمه و سیستم کنترل از اجزای اصلی آن هستند. عملکرد کولر آبی بر پایه تبخیر آب است یعنی هوای گرم از میان پوشال های مرطوب عبور کرده و با از دست دادن حرارت، خنک تر می شود. سپس این هوای خنک از طریق کانال ها به فضای داخلی ساختمان منتقل می گردد. در ادامه اجزای تشکیل دهنده کولر آبی و نقش هر یک را دقیق تر بررسی خواهیم کرد:
برای اطلاع از فرق کولر آبی با کولر گازی می توانید مقاله تفاوت کولرهای آبی با کولرهای گازی در چیست؟ را در سایت مهاجر را مطالعه نمایید.
بدنه کولرآبی، اسکلت اصلی دستگاه است که تمامی قطعات درون آن قرار می گیرند. بدنه از ورق گالوانیزه مقاوم به زنگ زدگی ساخته می شود و با رنگ مخصوص ضد خوردگی پوشانده می شود تا در برابر رطوبت دوام بیشتری داشته باشد. همچنین شامل بخش هایی مانند دیواره های جانبی، درپوش بالایی، کف (تشتک) و دریچه خروجی هوا است. دیواره ها محفظه نگهداری پوشال ها یا پدها را در بر می گیرند و درپوش بالایی نیز محل نصب موتور و پمپ آب است.
مهم ترین بخش در فرآیند خنک سازی کولر آبی، پوشال ها یا پدهای سلولزی هستند. این پدها از مواد سلولزی ساخته شده اند که توان جذب و نگهداری آب بالایی دارند. زمانی که هوا از بین آن ها عبور می کند، بخشی از آب تبخیر می شود و دمای هوا کاهش می یابد. یکی از مزایای پد سلولزی این است که یکنواخت تر خیس می شود و نیاز به تعویض سالانه ندارد.
پمپ وظیفه دارد آب جمع شده در تشتک پایین کولر آبی را به قسمت بالایی منتقل کند تا از آنجا روی پوشال ها ریخته شود. این کار باعث می شود پوشال ها همیشه مرطوب بمانند. پمپ معمولا از نوع الکتریکی سانتریفیوژ کوچک است و جریان آب را از طریق شلنگ ها و سینی توزیع کننده به اطراف کولرآبی می فرستد. در برخی مدل ها فیلتر کوچکی نیز در مسیر پمپ قرار داده می شود تا مانع ورود ذرات به سیستم شود.
موتور الکتریکی کولر آبی معمولا دو سرعت (تند و کند) دارد و نیروی چرخش را از طریق تسمه به پروانه یا فن سانتریفیوژ منتقل می کند. فن با چرخیدن خود، هوای بیرون را از میان پوشال های خیس مکش می کند و آن را از دریچه خروجی به داخل کانال های کولر می فرستد. جنس پروانه معمولا از آلومینیوم سبک یا پلاستیک مقاوم است تا ضمن کاهش وزن، لرزش و صدا نیز کمتر شود.
برای انتقال نیرو از موتور به پروانه از تسمه و پولی استفاده می شود. پولی کوچک روی محور موتور و پولی بزرگ تر روی محور فن نصب می شود. تنظیم درست کشش تسمه اهمیت زیادی دارد زیرا اگر بیش از حد سفت باشد به موتور فشار می آورد و اگر شل باشد باعث لغزش و سر و صدا می شود.
تشتک همان مخزن آب کولر آبی است که در پایین دستگاه قرار دارد. آب ورودی از طریق شناور در این قسمت جمع می شود. طراحی کف کولر معمولا کمی شیبدار است تا آب به سمت محل قرارگیری پمپ جریان پیدا کند. در قسمت پایین تشتک یک شیر تخلیه تعبیه شده تا بتوان آب را برای شست وشو یا تعویض، تخلیه کرد.
شناور وظیفه دارد سطح آب داخل تشتک را تنظیم کند. این قطعه به گونه ای طراحی شده که با بالا رفتن سطح آب، مسیر ورود آب را می بندد و با پایین آمدن سطح آب، دوباره آن را باز می کند. بنابراین از سرریز شدن آب جلوگیری می شود و میزان آب همیشه در حد مناسب باقی می ماند.
آب پس از پمپاژ شدن وارد مجموعه ای از لوله های پلاستیکی می شود که در بالای کولر آبی نصب شده اند. این لوله ها به سینی پخش کننده آب متصل اند و آب را به صورت یکنواخت روی پدها یا پوشال ها می ریزند. طراحی درست این سیستم تاثیر زیادی بر راندمان خنک کنندگی کولر دارد زیرا در صورت خیس نشدن کامل پوشال ها بخشی از هوا بدون خنک شدن عبور می کند.
برای کنترل عملکرد کولر آبی از یک کلید چند حالته استفاده می شود که معمولا شامل موارد زیر است:
توجه داشته باشید که در برخی مدل ها کلید جداگانه ای برای خاموش کردن کامل دستگاه یا حالت ترکیبی پمپ و موتور وجود دارد. این کلیدها در داخل منزل نصب می شوند و به کابل برق کولر متصل هستند.
هوای خنک شده پس از عبور از فن از دریچه خروجی کولرآبی خارج شده و از طریق کانال ها به اتاق های مختلف هدایت می شود. در ابتدای کانال دمپرهایی برای تنظیم مقدار و جهت جریان هوا نصب می شود. برخی کولرها همچنین فیلتر یا توری محافظ دارند تا گرد و غبار وارد جریان هوا نشود.
زمانی که کولر آبی روشن می شود، ابتدا پمپ آب شروع به کار کرده و پوشال ها را مرطوب می کند. سپس موتور به حرکت در می آید و فن، هوای بیرون را از میان پوشال های خیس عبور می دهد. با تبخیر بخشی از آب، دمای هوا کاهش می یابد و این هوای خنک از طریق کانال ها وارد فضای داخلی ساختمان می شود. این دستگاه به دلیل سادگی، مصرف برق پایین و خنک کنندگی مناسب یکی از اقتصادی ترین روش های سرمایش در مناطق گرم و خشک محسوب می شود.
کولر آبی دستگاهی ساده اما کارآمد است که با استفاده از انرژی طبیعی تبخیر آب، هوای خنک و مطبوع تولید می کند. آشنایی با اجزای آن مانند بدنه، پد سلولزی، پمپ، موتور، پروانه و شناور به ما کمک می کند تا در نگهداری و استفاده بهتر از آن موفق تر باشیم. مدل های جدید کولر آبی با بهره گیری از پدهای سلولزی و سیستم های کنترل هوشمند، راندمان بالاتری دارند و در مصرف انرژی نیز بهینه تر عمل می کنند.